Kuyucak’ta Kendime Yazdığım İlk Mektup

Yirmi yıl boyunca gökyüzündeki her şeyi ben yönettim. Kırk bir yaşındayım, hava trafik kontrolörüyüm ve bir saatte otuz iki uçağı, birbirine üç milden fazla yaklaştırmadan, aynı göğe sığdırabilirim. Ama psikoloğum bana zorunlu izin kâğıdını uzattığında, kendi bedenimi en son ne zaman bir şeye bıraktığımı hatırlayamadım. “Bir yere git,” dedi. “Telefonun çekmediği bir yere. Ve kendine bir mektup yaz. Ne istediğini. Ne zamandır istemeye cesaret edemediğini.”

İzin kâğıdından iki hafta önce ekranımda iki uçak birbirine bir buçuk mil yaklaşmıştı. Kimse zarar görmedi; ikisini de son anda ayırdım, raporlar temiz çıktı, amirim omzuma vurup “Refleksin hâlâ jilet gibi,” dedi. Ama o gece eve döndüğümde ellerim titremeyi bırakmadı. Ertesi sabah da. Ondan sonraki sabah da. Üç yıl önce bitirdiğim ilişkiyi düşündüm o günlerde; Can’ın bir akşam yatağın kenarına oturup bana söylediği cümleyi: “Benimle olduğunda bile kafan kulede, Nermin. Ben senin yanında bir uçak gibiyim, yalnızca güvenli mesafede tutulan.” O zaman kızmıştım. Şimdi haklı olduğunu biliyordum.

Böyle geldim Kuyucak’a. Isparta’nın biraz dışında, Keçiborlu yolunun üstünde, temmuz ayında bütün tepeleri mora boyanan küçük bir köy. Kaldığım ev, altmış dört yaşındaki Gülizar Hanım’ın taş eviydi; iki odalı, bahçesinde bir çeşme ve bir asma olan, pencereleri doğrudan tarlalara bakan bir ev.

Liste yapmayı bilen bir kadın

İlk iki gün mektubu yazamadım. Masanın başına oturdum, kalemi tuttum ve her seferinde bir liste çıktı ortaya. Uyku düzeni. Yürüyüş. Su. Ekran süresi. Kontrol, kontrol, kontrol. Gülizar Hanım üçüncü sabah, avluda kahvaltı sofrasını kurarken kâğıtlarıma göz attı ve güldü.

“Kızım,” dedi, “bu mektup değil, alışveriş listesi.”

“Başka türlü yazmayı bilmiyorum.”

“O zaman önce hasada gel.” Bana kocaman, kenarı aşınmış bir orak uzattı. “Lavanta yazmayı öğretir.”

O gün öğleden sonra, sırtım güneşe dönük, dizlerim tozlu, lavanta saplarını demet demet kestim. İlk saat ellerim beceriksizdi, saplar dağılıyor, orak yanlış açıyla giriyordu. Sonra bir ritim buldum. Kes, topla, bağla. Kes, topla, bağla. Kafamın içindeki radar sustu. Kulaklarımda yalnızca arıların uğultusu, rüzgâr ve kendi nefesim vardı. Ve koku. Tenime, saçlarıma, giysilerimin her lifine işleyen o kesif, tatlı, biraz da baş döndürücü koku.

Tarlada benden başka altı kadın vardı, çoğu Gülizar Hanım’ın yaşıtı, başlarında beyaz yazmalar. Bir ara biri yanıma gelip orağı elimden aldı, omzuma hafifçe vurdu. “Şehirli, omzunu düşür,” dedi. “Lavanta kaskatı elden kaçar. Gevşek tutacaksın, ama bırakmayacaksın.” Sonra bir türkü tutturdular; ben sözlerini bilmiyordum, ama nakarat geldiğinde dudaklarımın kıpırdadığını fark ettim. Gevşek tutacaksın, ama bırakmayacaksın. Kule eğitimimde bunu bana kimse söylememişti.

Akşam eve döndüğümde ellerim mor bir yağla parlıyordu. Bileklerimi burnuma götürdüm ve uzun süre öyle kaldım. Tuhaf bir şey oldu o an: Kendi tenimin kokusunu, yıllardır ilk kez, bir başkasınınmış gibi merak ettim.

Akşam yemeğinde Gülizar Hanım bana kendi hikâyesini anlattı. Otuz yıl önce bu köye gelin geldiğinde tarlalarda lavanta değil, buğday varmış. Lavantayı ilk o ekmiş, herkes gülmüş. “Bu koku ne işe yarar?” demişler. Eşi yıllar önce vefat etmiş; o günden beri evde tek başına yaşıyormuş, ama yalnız olduğunu hiç söylemedi. “Ten de toprak gibidir,” dedi, çay bardağını avucunda çevirerek. “Bakmazsan kurur. Ama bir kez sularsan, ne kadar beklediğini hatırlar.”

O cümleyi, sonradan defalarca düşündüm. Ne kadar beklediğini hatırlar.

Mektup

O gece mektubu yazdım. Lambayı söndürdüm, yalnızca bir mum yaktım ve kâğıda bakmadan yazdım; kontrol kulesinde hiç yapmadığım bir şey, ekrana bakmadan karar vermek.

Sevgili Nermin,

Sana yıllardır izin vermedim. Ağlamana, geç kalmana, yorulmana, istemene. Bir adamla olduğunda bile kafanın bir köşesinde hep bir uçağın inişini hesapladın. Bedenin bir araçtı; uyutulacak, beslenecek, vardiyaya yetiştirilecek bir araç. Hiç sormadım ona ne istediğini.

Şimdi soruyorum. Ve cevabı biliyorum, çünkü bugün tarlada, avuçlarındaki o mor yağı koklarken sen de biliyordun. Dokunulmak istiyorsun. Ama birinin değil, önce kendinin. Acele etmeden, kimseye bir şey kanıtlamadan, hiçbir frekansı dinlemeden. Bu gece sana bir izin veriyorum: Kontrolü bırak. Yalnızca bu gece. Yalnızca kendin için.

Mektubu katladım, yastığımın altına koydum ve uzun süre öylece oturdum. Sonra kalktım.

Gülizar Hanım’ın banyosu evin arka tarafındaydı; bakır bir kazanda ısıtılan suyla dolan, eski, büyük, ayaklı bir küvet. Suyun içine bir avuç kurutulmuş lavanta ve birkaç damla yağ damlattım. Buhar yükseldi, koku odayı doldurdu. Mumu küvetin kenarına koydum ve ayna buğulanınca kendimle göz göze gelmekten kurtulmanın rahatlığını yaşadım.

Küvetin kenarına oturup suyun dolmasını beklerken, telefonumun Isparta’da bıraktığım arabamın torpidosunda olduğunu hatırladım ve buna sevindim. Kimse arayamazdı. Kule arayamazdı. Annem, amirim, Can’ın eski bir mesajı; hiçbiri bu odaya giremezdi. Saçlarımı topladığım tokayı çıkarıp lavabonun kenarına bıraktım. Basit bir hareketti; ama yıllardır, banyoda bile, saçlarımı açık bırakmadığımı fark ettim. Saçlar ıslanırsa kuruması uzun sürer, vardiyaya geç kalırsın. Bu gece vardiya yoktu.

Serbest iniş

Suya girdiğimde bir an nefesim kesildi; sıcaklık, kokunun ağırlığı, bedenimin aniden hafifleyişi. Başımı küvetin kenarına yasladım ve gözlerimi kapadım. Ellerimi suyun içinde, kendi omuzlarımda gezdirdim. Önce bir yabancının elleri gibi, utangaç ve özenli. Sonra daha cesur.

Yıllardır bedenime yalnızca bakım yaparak dokunmuştum: krem sürmek, kas gerginliğini ovmak, bir yarayı temizlemek. Bu farklıydı. Bu, bir soruydu. Köprücük kemiğimin üstündeki ince deri bir cevap verdi; kaburgalarımın arasındaki yumuşaklık başka bir cevap. Belimin kıvrımında, uzun zamandır uyuyan bir şey kıpırdandı. Parmaklarımın her yolculuğunda kafamın içindeki o sürekli hesap makinesinin bir rakamını daha kaybettiğini hissettim. Mesafe, yükseklik, rota. Hepsi tek tek silindi.

Bir an, eski alışkanlıkla, kendimi durdurdum. Ne yapıyorsun Nermin? Saat kaç? Yarın ne var? Sonra mektubu hatırladım. Kontrolü bırak. Ve bıraktım. Nefesimin hızlanmasına izin verdim. Suyun dalgalanmasına, mumun alevinin titremesine, kendi sesime, o hafif, şaşkın, neredeyse utangaç sese. Dışarıda, tarlaların öbür ucunda, rüzgâr açık kalmış bir pencere kanadını ısrarla aynı ritimle çarpıyordu. Ben de kendi tenimin üstünde, sabırla, aynı soruyu tekrarladım. Ve cevap, bir dalganın sahile vurması gibi, yavaş yavaş, sonra bir anda geldi.

Mum, küvetin kenarında, kendiliğinden söndü. Karanlıkta yalnızca su, lavanta ve kendi kalp atışım kaldı.

Uzun süre öyle uzandım. Su soğuyana kadar. Ağlıyordum, sanırım; ama bu, kulede bir vardiya bittiğinde arabada ağladığım o boğuk, yorgun ağlamaya hiç benzemiyordu. Bu, uzun bir uçuştan sonra tekerleklerin piste değdiği o an gibiydi. Rahatlama. Şükran. Kendine geri dönmek.

Sonunda kalkıp havluya sarındım, odama döndüm ve yastığın altındaki mektubu çıkardım. Mumun yerine bu kez lambayı yaktım, çünkü artık kendimi görmekten korkmuyordum. Son satırın altına, el yazımın hiç olmadığı kadar yuvarlak ve gevşek olduğunu fark ederek, bir cümle ekledim: “Bu bir kerelik değil. Bu, kendine yeniden alışmanın ilk gecesi.” Sonra mektubu katlamadan, açık bıraktım, masanın üstünde, sabah ilk göreceğim yerde.

Ertesi sabah Gülizar Hanım beni avluda, elimde çayla, tarlalara bakarken buldu. Yüzüme bir süre baktı ve hiçbir şey sormadı. Yalnızca önüme bir tabak bazlama koydu ve gülümsedi.

“Mektup bitti mi kızım?”

“Bitti,” dedim. “Ama sanırım bir tane daha yazacağım. Her yıl. Temmuzda.”

“Lavanta her yıl açar,” dedi. “Sen de gel.”

Kulede bir uçağı motoru kapalı, yalnızca kendi süzülüşüyle piste indirmeye serbest iniş derdik ve her seferinde, ekranın başında, nefesimi tutardım. Kuyucak’ta o gece nefesimi tutmadım; pisti de, rotayı da, inişi de ilk kez başka birine değil, kendime bıraktım.