Puan Vermeyen Eleştirmenin Son Tabağı

Melis Ersoy otuz beş yaşındaydı ve sekiz yıldır yüzünü kimseye göstermeden yemek yazıyordu. Okurları onu Kör Çatal diye tanırdı; restoran sahipleri ise kâbusları arasında. Kural basitti: rezervasyon başka bir adla yapılır, masaya tek oturulur, her lokma gözler kapalı tadılır. Gözleri kapalıyken kimse ona yalan söyleyemezdi. Bu oral sex hikayesi de, aslında, gözlerini ilk kez başka bir sebeple kapattığı geceyi anlatır.

Birgi’ye bir ekim akşamı vardı. Ödemiş’ten kıvrıla kıvrıla tırmanan yolun sonunda, ahşap cumbalı konakların arasında, eski bir değirmen evinin alt katına açılmış sekiz masalık bir yer: Taşlık. Şefi Bora Kaplan, otuz dokuz yaşında, büyük bir otelin mutfağını bırakıp buraya kapanmıştı. Söylentiye göre menüsünü her gün sabah pazarına göre yeniden yazıyor, kimseye tarif vermiyor, eleştirmen sevmiyordu.

Melis köşedeki masaya oturdu. Mum ışığı, badanalı duvara asılmış bakır tencerelerde titriyordu. Garson menü getirmedi. “Şef bu akşam size ne pişireceğine kendisi karar verecek,” dedi. “Alerjiniz var mı?”

“Yok,” dedi Melis. “Yalnızca sabrım az.”

Garson gülümseyip uzaklaştı. Melis çantasındaki küçük siyah defteri masanın kenarına, peçetenin altına yerleştirdi. Sekiz yıl önce, adıyla yazdığı ilk ve son yazıdan sonra bir restoran sahibi onu mutfağına çağırıp bağırmış, ertesi hafta da bütün şehirdeki şeflere fotoğrafını göndermişti. O günden beri yüzü yoktu; yalnızca bir dili, bir burnu ve bir kalemi vardı. Bazen bunun bir özgürlük olduğunu düşünürdü. Bazen de, gece eve dönüp boş mutfağında tek başına ekmek kızartırken, kimsenin onun için yemek pişirmediği bir hayat kurduğunu fark ederdi.

Gözleri kapalı tadılan beş tabak

İlk tabak, ince dilimlenmiş ayva ile tuzlanmış lor peyniriydi; üstünde birkaç damla kekik yağı. Melis gözlerini kapadı, lokmayı dilinin üstünde bekletti. Tatlı, ekşi, toprak. İkinci tabakta közlenmiş patlıcanın içine gizlenmiş bir yumurta sarısı vardı; çatalı değdiğinde altın gibi dağıldı. Üçüncüde kestane ve kuzu kulağı, dördüncüde yalnızca bir kaşık soğuk çorba: domates, nar ekşisi ve tarif edemediği bir şey.

Her tabakta aynı şeyi fark etti: hiçbiri gözle yenmek için tasarlanmamıştı. Renkleri sadeydi, sunumları neredeyse özensiz. Ama dil, damak ve burun için öyle ince hesaplanmıştı ki Melis dördüncü tabakta not defterini bıraktı. Yazmayı unuttuğu ilk akşamdı bu.

Mutfağın kapısı her açıldığında içeriden bir tava cızırtısı, bir bıçağın tahtaya vuruşu, alçak sesle verilen bir talimat duyuluyordu. Melis kapı aralığından bir kez, yalnızca bir kez baktı: ocağın başında, alevin turuncusuna dönük geniş bir sırt, her şeyi aynı sakinlikle yapan iki el. Sonra bakışını tabağına indirdi. Eleştirmenler mutfağa bakmazdı; bakarlarsa, gördükleri şeyi tabağın tadına karıştırırlardı.

Beşinci tabağı garson değil, şefin kendisi getirdi. Bora önlüğünü çıkarmamıştı; kolları dirseğe kadar sıvanmış, bileğinde eski bir yanık izi vardı. Tabağı masaya bıraktı, karşısına oturmadan durdu. Tabakta yarıya bölünmüş, içi kıpkırmızı bir incir, üstünde kekik balı ve bir tutam deniz tuzu.

“Bunu gözleriniz açıkken yiyin,” dedi. “Lütfen.”

Melis başını kaldırdı. “Neden?”

“Çünkü sekiz yıldır bütün yazılarınızı okuyorum, Kör Çatal Hanım. Ve bir kez olsun, birinin size pişirdiği bir şeyi ona bakarak tadın istedim.”

Bir eleştirmen yakalandığında ne yapar?

Melis’in elindeki çatal havada kaldı. Sekiz yıldır kimse onu tanımamıştı; değişik saç rengi, değişik adlar, değişik şehirler. “Nasıl?” diyebildi yalnızca.

Bora sandalyeyi çekti, oturdu. “Geçen bahar İzmir’de, Kemeraltı’nda bir meyhanede, iki masa ötemdeydiniz. Herkes konuşurken siz her lokmada gözlerinizi kapatıyordunuz. Bir hafta sonra o meyhane hakkında bir yazı çıktı. Gözleri kapalı tadan birinin yazısıydı; her cümlesinden belliydi.” Omuz silkti. “Bu akşam kapıdan girdiğinizde garsona işaret verdim. Menüyü sizin için yazdım.”

“Bu etik değil,” dedi Melis. Sesi sandığından yumuşak çıktı.

“Hangi kısmı? Sizin için pişirmem mi, sizi tanımam mı?”

“Benim artık bu restoran hakkında yazamayacak olmam.” Melis inciri aldı, bir an baktı; sonra gözlerini açık tutarak ısırdı. Bal dudaklarının kenarından süzüldü, tuz dilinin ucunda patladı. Bora onu izliyordu; kıpırdamadan, nefesini tutmuş gibi. Melis yuttu, peçeteye uzanmadı. “Bunu yazamam,” dedi. “Çünkü bunu yazarsam, size değil kendime yalan söylemiş olurum. Bu yemek bir eleştirmen için yapılmamış.”

“Kimin için yapılmış peki?”

“Sizinle bu masada oturacak biri için.”

Bora uzun süre sustu. Sonra mutfağın kapısına döndü, garsona bir şey söyledi. Garson ışıkları kıstı, son masadaki çiftin hesabını getirdi, kapının tabelasını çevirdi ve çıktı. Saat on biri geçiyordu. Değirmen evinin taş duvarları akşamın serinliğini içine çekmişti.

Mutfakta tadılan son şey

Mutfak dardı, sıcaktı, kekik ve yanmış odun kokuyordu. “Neden bıraktın oteli?” diye sordu Melis, kapı pervazına yaslanarak. “Herkes senin için yıldız konuşuyordu.”

“Yıldızlar için pişirmeye başlamıştım,” dedi Bora, tezgâhı silerek. “Tabaklar fotoğraf için yapılıyordu, insanlar için değil. Bir akşam bir müşteri yemeğine dokunmadan yirmi fotoğraf çekti, sonra soğumuş tabağı geri gönderdi. Ertesi sabah istifa ettim. Buraya, yemeğin önce dile ulaştığı bir yere geldim.” Durdu, ona baktı. “Senin yazılarını o yüzden okuyorum. Sen tabağın fotoğrafını hiç anlatmıyorsun. Yalnızca dilinde ne kaldığını.”

Bora tezgâhın üstüne bir kâse incir, bir kavanoz bal koydu. “Puan vermenizi istemiyorum,” dedi. “Yalnızca bana söyleyin. Hangisi daha iyi?”

Bir inciri ikiye böldü, yarısını Melis’in dudaklarına uzattı. Melis ısırdı; bal parmaklarına bulaştı. Bora parmaklarını çekmedi; Melis onları dudaklarıyla temizledi, gözlerini onun gözlerinden ayırmadan. Mutfaktaki sessizlik birden ağırlaştı.

“Bunu bir yazıya nasıl dökerdiniz?” diye sordu Bora, sesi kısılmıştı.

“Dökmezdim,” dedi Melis. “Bazı tatlar yalnızca bir kez tadılır.”

Bora ona yaklaştı, durdu. “Sizi öpmek istiyorum. Ama önce sormam lazım.”

“Sordunuz,” dedi Melis. “Cevabım evet. Ve sorularınız bitmesin; her birine evet demek hoşuma gidiyor.”

Öpücüğü bal ve tuz tadındaydı. Bora onu tezgâha doğru yavaşça geri yasladı, avuçlarını beline koydu. Melis’in elleri onun ensesinde, kısa kesilmiş saçlarında dolaştı. Dudakları çenesinden boynuna, oradan köprücük kemiğine indi; her durakta durup ona baktı, her durakta Melis’in başını sallamasını bekledi.

“Sekiz yıldır herkesi siz tattınız,” diye fısıldadı Bora, bluzunun düğmelerine dokunarak. “Bu gece sizi ben tadayım mı?”

Melis bir an gözlerini kapadı, sonra açtı. “Evet,” dedi. “Ama bu kez gözlerimi kapatırsam, puan vermek için değil.”

Bora dizlerinin üstüne çöktü. Tezgâhtaki mum alevi titredi; Melis’in eli bakır tencerelerden birine çarptı, tencere usulca çınladı. Elleri onun omuzlarına tutundu, başı taş duvara yaslandı, nefesi kesik kesik çıkmaya başladı. Dışarıda Birgi’nin dar sokaklarında bir rüzgâr cumbaların arasından geçti, değirmen deresi taşların üstünden aktı. Melis o gece ömründe ilk kez bir şeyi tarif etmeye çalışmadı. Yalnızca hissetti; dilinin ucuna gelen bütün sıfatları birer birer bıraktı ve mum, kimse fark etmeden, kendi kendine söndü.

Sabaha karşı, değirmen evinin üst katındaki odada, Bora’nın göğsüne başını koymuş, pencereden süzülen ilk ışığı izliyordu. “Yazının ne olacak?” diye sordu Bora.

“Yazacağım,” dedi Melis. “Ama senin hakkında değil.”

Üç gün sonra Kör Çatal‘ın sekiz yıllık köşesinde son yazı yayımlandı. Tek bir paragraftı, hiçbir restoranın adını vermiyordu ve şöyle bitiyordu: Bazı tatlar puanlanmaz; yalnızca hatırlanır. Ben artık tarafsız değilim, o yüzden bu kalemi bırakıyorum.