Safranbolu’da Göbek Tavana Kazınan Dizeler

Melike Sarıgül kırk bir yaşındaydı ve tam on dört aydır tek bir dize yazamamıştı. Safranbolu’nun Çarşı mahallesinde, yamaca yaslanmış üç katlı ahşap bir konağın en üst odasını bir aylığına kiraladığında yanında yalnızca boş bir defter, bir kurşun kalem ve eski kitaplarındaki erotik şiirlerin artık kendisine ait olmadığı duygusu vardı. Oda dokuz pencereliydi; bir sedirle çevrili, tavanının ortasında güneş gibi açılan oyma bir göbek taşıyordu.

İlk gece sedire uzandı, tavana baktı ve uyuyamadı. Ahşap gece boyunca konuşuyordu: çatırdıyor, iç çekiyor, yüz elli yıllık bir bedenin gece serinliğinde gerinmesi gibi esniyordu. Sabaha karşı defterine tek bir satır yazdı, beğenmedi, sayfayı yırtıp pencerenin pervazına bıraktı.

Bir ten unutur mu dokunulduğunu, yoksa yalnızca bekler mi?

Ertesi akşam yürüyüşten döndüğünde kâğıt yerinde yoktu. Pervazda, onun yerine, avuç içi büyüklüğünde ince bir ıhlamur tahtası duruyordu; yüzüne bıçak ucuyla, düzgün ve sabırlı harflerle bir dize kazınmıştı.

Ahşap da unutmaz; yalnızca bir elin gelip yeniden sormasını bekler.

Kim cevap verir bir yabancının yırttığı dizeye?

Konağın sahibi Orhan Kılıç kırk dört yaşında, az konuşan, elleri talaş kokan bir adamdı. Avlunun arkasındaki atölyesinde, çürüyen konakların tavanlarını tek tek söküp yeniden oyuyordu. Melike’yi ilk gün kapıda karşılamış, anahtarı vermiş, “Merdivenin yedinci basamağı gıcırdar, kızmayın ona,” demiş ve bir daha neredeyse hiç konuşmamıştı. Melike onun şiir okuduğunu aklının ucundan bile geçirmedi. Konakta başka misafir yoktu ama kahvaltıyı hazırlayan Nuran Hanım vardı, çamaşıra gelen iki kadın vardı, mahallenin bütün meraklı pencereleri vardı. Cevabı yazan herhangi biri olabilirdi.

O gece yeni bir sayfaya yazdı ve bu kez yırtmadı; özenle katlayıp pervaza koydu.

Sor öyleyse. Bu oda dokuz pencere, ben tek bir kapıyım.

Üçüncü gün cevap yine tahtadaydı, bu sefer koyu bir cevizde.

Kapıyı çalmam; yalnızca eşiğe bir ışık bırakırım, sen açarsın.

Böyle sürdü. Melike yazdı, tahta cevap verdi. Bir hafta içinde pervazda yedi tahta birikti: ıhlamur, ceviz, kestane, ardıç, bir de adını bilmediği, bal renginde bir ağaç. Her birinin kokusu ayrıydı. Melike geceleri onları yastığının yanına dizip birer birer kokladı, parmak uçlarıyla harflerin oyuklarında gezindi, bir körün yüz okuması gibi sabırla. Kazınmış her kelime teninde bir yol açıyordu. On dört ay sonra ilk kez kelimelerin bir bedeni olduğunu hatırladı: sıcak, pürüzlü, dokunulmak isteyen bir beden.

Arzu, diye yazdı defterine, bir dilden önce bir dokunuştur. Sonra bunu bile fazla açık buldu ve şöyle düzeltti:

Harflerinin oyuğunda gezdi parmaklarım; okumadım, dokundum, ezberledim.

Bunu da pervaza bıraktı. Bu kez ertesi gün cevap gelmedi. İkinci gün de gelmedi. Melike, sekizinci tahtanın yokluğunu bir öpücüğün yarıda kesilmesi gibi, dudaklarında taşıdı.

Talaş kokan ellerin şiiri hangi dilde yazılır?

Üçüncü gün pervaza kâğıt bırakmak yerine merdivenden indi. Yedinci basamak gıcırdadı; kızmadı ona. Avluyu geçti, atölyenin kapısında durdu. İçerisi altın bir tozla doluydu; öğleden sonra güneşi havada asılı talaş zerrelerini tek tek yakıyordu. Orhan sırtı dönük, büyük, yuvarlak bir tahtanın üstüne eğilmişti. Yeni bir göbek oyuyordu: ortadan dışa doğru açılan bir çiçek, her yaprağında ince bir yazı.

Melike yaklaştı, okudu. Yaprakların üstünde, sarmal bir sırayla, kendi dizeleri vardı. Hepsi. Pervaza bıraktığı her satır, Orhan’ın cevaplarıyla iç içe, tek bir şiir gibi tahtaya geçmişti.

“Bunu odanın tavanına mı takacaksınız?” diye sordu, sesi titreyerek.

Orhan bıçağı bıraktı ama dönmedi. “Sizin odanız yüz elli yıldır aynı göbeği taşıyor. Çatlamış. Değiştirmem gerekiyordu, ne oyacağımı bilmiyordum.” Durdu. “Sonra siz yazmaya başladınız.”

“Siz şiir okur musunuz?”

“Okumam,” dedi Orhan ve nihayet döndü. Gözleri talaştan kızarmıştı, kirpiklerinde ince bir toz vardı. “Ama sizinkileri okudum. Üç kitabın üçünü de. Bavulunuzu taşırken etiketteki adı gördüm, o akşam Hıdırlık yokuşundaki kitapçıya gittim.” Bir an sustu. “Son kitabınızın son şiiri bitmemiş. Ben bitmemiş bir şey görünce dayanamam. Elim gidiyor.”

“İki gündür neden cevap vermediniz?”

“Çünkü son dizenize cevap olacak bir tahta bulamadım,” dedi Orhan. “Bazı cevaplar ağaca sığmıyor.”

Melike güldü ama gülüşü çabuk söndü. “On dört ay önce biri bana şiirlerimin fazla çıplak olduğunu söyledi,” dedi. “Beş yıl aynı evi paylaştığım biri. Onun gözünde her dize bir itiraftı, her itiraf bir utanç. Gittiğinde kelimeleri de yanında götürdü sandım.” Orhan başını iki yana salladı. “Kelimeler kimseyle gitmez. Yalnızca saklanırlar. Ahşabın damarı gibi; rendeyi doğru tutarsanız altından çıkarlar.”

Melike ona doğru bir adım attı. Sonra bir adım daha. Aralarında yalnızca oyulmuş çiçek ve havada dans eden altın toz kalmıştı.

“Bir dize daha eksik,” dedi Melike. “Göbeğin tam ortası boş.”

“Biliyorum. Onu siz yazacaksınız.”

Bir şiirin son dizesi tende mi yazılır?

Melike elini kaldırdı ama dokunmadı; avucunu onun göğsünün bir parmak önünde, havada tuttu. “Yazayım mı?” diye sordu. “Burada?”

Orhan’ın nefesi değişti. “Yazın,” dedi alçak sesle. “İstediğiniz yere. Ne zaman durmak isterseniz, kalemi bırakmanız yeter.”

Melike parmağını onun gömleğinin yakasından içeri, köprücük kemiğinin üstüne koydu ve yavaşça, harf harf, görünmez bir dize yazdı. Orhan gözlerini kapadı. Talaş, reçine ve ılık ten; altın toz ikisinin arasında yavaşça çöküyordu. Dize bittiğinde Melike onun yüzüne baktı.

“Ne yazdığımı okuyabildiniz mi?”

“Okumadım,” dedi Orhan, onun elini avucuna alıp içini öperek. “Dokundum. Ezberledim.”

Öpücük bir kafiye gibi geldi: beklenmiş, ama yine de şaşırtıcı. Orhan’ın talaşlı elleri Melike’nin yüzünü, sonra saçlarını, sonra sırtını buldu; Melike onun kollarında bir şiirin ikinci dörtlüğü gibi açıldı. Konağa döndüler. Yedinci basamak bu kez iki kere gıcırdadı ve ikisi de güldü. Dokuz pencerenin kepenkleri birer birer kapandı; odanın çatlak göbeğinin altında, yüz elli yıllık ahşap gece boyunca onların nefesine ayak uydurarak gerindi, iç çekti, sustu.

Tenin bir sayfa, ben bir mürekkep; yazıldıkça çoğalıyoruz.

Bunu Melike sabaha karşı yazdı, Orhan’ın çıplak sırtına, parmak ucuyla, kürek kemiklerinin arasından beline doğru. Orhan uykusunda gülümsedi ve elini arkaya uzatıp onun bileğini buldu, bırakmadı.

Kahvaltıda Nuran Hanım ikisine de hiçbir şey sormadı; yalnızca Melike’nin bardağının yanına, peçetenin altına, bal renkli küçük bir tahta bıraktı. Sekizinci tahta. Üstünde Orhan’ın sabırlı harfleri vardı: Sığmayan cevabı tenine yazdım; okuduysan, ağaca artık gerek yok. Melike tahtayı avucunda ısıttı ve on dört aydır ilk kez, defterinin bir sayfasını baştan sona doldurdu.

Bir ay sonra yeni göbek tavana takıldığında, tam ortasında, çiçeğin kalbinde tek bir satır vardı. Konağa sonradan gelen misafirler onu okuyup birbirine sorardı: Bu kimin dizesi? Nuran Hanım hep aynı cevabı verirdi: “İkisinin.” Ve satır, yüz elli yıllık ahşabın ortasında, hep aynı kalırdı:

Kapıyı ben açtım; ışığı o bırakmıştı.